{"id":52057,"date":"2023-08-06T11:35:00","date_gmt":"2023-08-06T09:35:00","guid":{"rendered":"https:\/\/grajmerki.pl\/?p=52057"},"modified":"2023-08-06T11:35:00","modified_gmt":"2023-08-06T09:35:00","slug":"szkielko-oko-i-klawiatura-jak-bada-sie-gry-wideo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/grajmerkitest.stronaob.pl\/index.php\/2023\/08\/06\/szkielko-oko-i-klawiatura-jak-bada-sie-gry-wideo\/","title":{"rendered":"Szkie\u0142ko, oko i klawiatura \u2013 jak bada si\u0119 gry wideo?"},"content":{"rendered":"<h2>Z badaniem gier wideo jest jeden zasadniczy problem \u2013 nieszczeg\u00f3lnie traktuje si\u0119 je w \u015brodowisku akademickim jako powa\u017cny obszar bada\u0144. Przyczynia\u0107 si\u0119 do tego mog\u0105 r\u00f3\u017cne czynniki.<!--more--><\/h2>\n<p style=\"text-align: justify;\">Potocznie gry traktowane s\u0105 jako forma zabawy, kt\u00f3ra nie wymaga zbyt wiele od u\u017cytkownika. <strong>Przez to kojarzone s\u0105 jako spos\u00f3b sp\u0119dzania wolnego czasu, kt\u00f3ry nie przystoi osobie doros\u0142ej.<\/strong> Tego rodzaju komunikaty nie tylko trafiaj\u0105 do badaczy, wszak nie \u017cyj\u0105 w pr\u00f3\u017cni spo\u0142ecznej, ale oni sami cz\u0119sto te\u017c je wzmacniaj\u0105 w swoich wypowiedziach medialnych. Um\u00f3wmy si\u0119 \u2013 prace naukowe czytaj\u0105 g\u0142\u00f3wnie naukowcy, a cz\u0119sto i tak tylko same abstrakty. <b>Nie ma znaczenia czy w tych pracach gry s\u0105 demonizowane lub czy podkre\u015bla si\u0119 korzy\u015bci, kt\u00f3re z nich p\u0142yn\u0105.<\/b> Opinii publicznej nie zmieni\u0105.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Co nie znaczy, \u017ce psychologia i inne nauki gier wideo nie badaj\u0105.<\/strong> W mi\u0119dzynarodowym obiegu naukowym <strong>games studies<\/strong>, bo tak okre\u015bla si\u0119 ten obszar bada\u0144, w kt\u00f3rym mieszcz\u0105 si\u0119 gry wideo, ma si\u0119 ca\u0142kiem dobrze i chocia\u017c nie cieszy si\u0119 tak du\u017cym zainteresowaniem w\u015br\u00f3d badaczy w por\u00f3wnaniu z innymi obszarami bada\u0144 (jak na przyk\u0142ad zaburzenia psychiczne czy zarz\u0105dzanie zasobami ludzkimi w biznesie), to doczeka\u0142o si\u0119 znacz\u0105cych czasopism naukowych oraz konferencji (na przyk\u0142ad seria konferencji organizowanych przez <em>Digital Games Research Association<\/em>, czyli <em>DiGRA<\/em>, kt\u00f3ra w tym roku odby\u0142a si\u0119 w Sevilli).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>W Polsce jest z tym troch\u0119 gorzej<\/strong>, ale na szcz\u0119\u015bcie sytuacja stopniowo si\u0119 poprawia. S\u0105 zespo\u0142y badaczy, kt\u00f3rzy dysponuj\u0105 solidnym zapleczem laboratoryjnym, w kt\u00f3rym mog\u0105 zajmowa\u0107 si\u0119 rejestrowaniem sygna\u0142\u00f3w p\u0142yn\u0105cych z cia\u0142a graczy lub ich aktywno\u015bci neuronalnej \u2013 <strong>warto tu wspomnie\u0107 o zespo\u0142ach pod kierownictwem dr hab. Anety Brzezickiej na Uniwersytecie SWPS oraz zespole dr hab. \u0141ukasza Kaczmarka na Uniwersytecie Adama Mickiewicza.<\/strong> Ale nie ka\u017cdy z badaczy ma do dyspozycji pot\u0119\u017cne laboratorium. <strong>Jak w takim razie bada si\u0119 graczy oraz gry?<\/strong><\/p>\n<h3>Badanie gier to nie lada wyzwanie<\/h3>\n<p style=\"text-align: justify;\">Gry mo\u017cna bada\u0107 na wiele r\u00f3\u017cnych sposob\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 si\u0119 wzajemnie uzupe\u0142nia\u0107. Zwa\u017cywszy, \u017ce badanie gier to problem interdyscyplinarny, tego rodzaju zabiegi nie s\u0105 czym\u015b niecodziennym. Ja, jako psycholog, staram si\u0119 patrze\u0107 na gry wideo g\u0142\u00f3wnie z perspektywy psychologicznej, ale dla pe\u0142nego obrazu przydatny jest punkt widzenia badaczy z nauk, kt\u00f3re nie musz\u0105 mie\u015bci\u0107 si\u0119 wy\u0142\u0105cznie w obszarze nauk spo\u0142ecznych. Poni\u017cej poka\u017c\u0119 Wam kilka przyk\u0142ad\u00f3w tego, jak mo\u017cna bada\u0107 gry i co nam ta wiedza mo\u017ce da\u0107.<\/p>\n<h4>Sygna\u0142y z cia\u0142a i aktywno\u015b\u0107 m\u00f3zgowa<\/h4>\n<p style=\"text-align: justify;\">Co mo\u017ce sprawi\u0107, \u017ce kto\u015b b\u0119dzie traktowa\u0142 powa\u017cnie badanie naukowe? <strong>Musimy zajrze\u0107 do m\u00f3zgu lub sprawdzi\u0107 co si\u0119 dzieje z cia\u0142em<\/strong> \u2013 da\u0107 jakie\u015b obiektywne wska\u017aniki. Dlatego pomy\u015bla\u0142em, \u017ce dobrze jest zacz\u0105\u0107 od przyk\u0142adu badania, w kt\u00f3rym <strong>pos\u0142u\u017cono si\u0119 wska\u017anikiem psychofizjologicznym<\/strong> \u2013 w tym wypadku korzystaj\u0105c z elektroencefalografu (czyli EEG, kt\u00f3re rejestruje bioelektryczn\u0105 czynno\u015b\u0107 m\u00f3zgu).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Zesp\u00f3\u0142 Natalii Jakubowskiej<\/strong> (<a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.heliyon.2021.e06724\">Jakubowska i in., 2021<\/a>) przeprowadzi\u0142 badanie maj\u0105ce na celu <strong>przyjrzenie si\u0119 r\u00f3\u017cnicom indywidualnym w mrugni\u0119ciu uwagi<\/strong> (tak, nasza uwaga mo\u017ce mrugn\u0105\u0107) i <strong>ich roli w bieg\u0142o\u015bci w grze typu RTS.<\/strong><\/p>\n<figure id=\"attachment_52172\" aria-describedby=\"caption-attachment-52172\" style=\"width: 1000px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-52172 size-full\" src=\"https:\/\/grajmerki.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/eeg-ctp-neurosphera.jpg.webp\" alt=\"\" width=\"1000\" height=\"600\"><figcaption id=\"caption-attachment-52172\" class=\"wp-caption-text\">\u017ar\u00f3d\u0142o: neurosphera<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">Badacze <strong>opracowali procedur\u0119 treningow\u0105 opart\u0105 o gr\u0119 <em>StarCraft II<\/em>.<\/strong> Postawili sobie za cel prze\u015bledzenie, <strong>w jaki spos\u00f3b ulegaj\u0105 zmianie zdolno\u015bci uwagowe<\/strong>, a w celu zachowania wi\u0119kszej kontroli nad rejestrowaniem tych zmian, przed i po treningu <strong>ka\u017cda z os\u00f3b badanych musia\u0142a wykona\u0107 zadanie zwi\u0105zane z mrugni\u0119ciem uwagi<\/strong>. <strong>Badano osoby, kt\u00f3re nie gra\u0142y nigdy w gry typu RTS<\/strong> i generalnie grali bardzo ma\u0142o (do 5 godzin tygodniowo w okresie 6 miesi\u0119cy poprzedzaj\u0105cych badanie).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nie chc\u0119 tu wchodzi\u0107 w zbyt wiele szczeg\u00f3\u0142\u00f3w, te znajdziecie w \u017ar\u00f3dle podane na dole wpisu, ale nas interesuje to, \u017ce w trakcie tej procedury badani mieli <strong>mierzon\u0105 aktywno\u015b\u0107 biochemiczn\u0105<\/strong> w\u0142a\u015bnie za spraw\u0105 EEG. Dane z elektroencefalogramu s\u0142u\u017cy\u0142y jako punkt odniesienie dla danych behawioralnych (czyli zachowa\u0144, kt\u00f3re obserwowano) oraz pozwala\u0142y na <strong>utworzenie indywidualnych profili graczy na poziomie aktywno\u015bci neurofizjologicznej<\/strong>. Dzi\u0119ki nim mo\u017cliwe by\u0142o prze\u015bledzenie zmian w aktywno\u015bci m\u00f3zgu i zestawienie ich z danymi sprzed treningu oraz po treningu z uwzgl\u0119dnieniem warunk\u00f3w, kt\u00f3re by\u0142y przypisane do danej grupy badanych (na przyk\u0142ad bycia w grupie graczy, kt\u00f3rzy <b>musieli dostosowywa\u0107 sw\u00f3j styl gry do zmieniaj\u0105cych si\u0119 warunk\u00f3w<\/b>).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tego rodzaju badania maj\u0105 wiele zastosowa\u0144. Im ich wi\u0119cej, tym wi\u0119ksza szansa, \u017ce gry wideo stan\u0105 si\u0119 usankcjonowan\u0105 form\u0105 treningu poznawczego lub terapii dla os\u00f3b, kt\u00f3re borykaj\u0105 si\u0119 z deficytami w funkcjach poznawczych i wykonawczych \u2013 na przyk\u0142ad po wypadkach.<\/p>\n<h4>Metody kwestionariuszowe<\/h4>\n<figure id=\"attachment_52173\" aria-describedby=\"caption-attachment-52173\" style=\"width: 1024px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img decoding=\"async\" class=\"wp-image-52173 size-full\" src=\"https:\/\/grajmerki.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Questionnaire-1024x683-1.webp\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"683\"><figcaption id=\"caption-attachment-52173\" class=\"wp-caption-text\">\u017ar\u00f3d\u0142o: Simple psychology<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">Zagl\u0105danie do m\u00f3zgu zawsze robi wra\u017cenie, nie tylko w \u015bwiecie naukowym. Ale s\u0105 te\u017c bardziej powszechne i mniej sza\u0142owe formy prowadzenia bada\u0144, w tym <strong>klasyczne metody kwestionariuszowe<\/strong>. Nie znaczy to, \u017ce s\u0105 gorsze, <strong>maj\u0105 po prostu inn\u0105 funkcj\u0119 i dotykaj\u0105 innych obszar\u00f3w wiedzy<\/strong>. We\u017amy na przyk\u0142ad <strong>efekt pracy zespo\u0142u de Rosa<\/strong> (<a href=\"https:\/\/doi.org\/10.3390\/brainsci13020279\">de Rosa i in., 2023<\/a>). Chcieli sprawdzi\u0107, <strong>czy nawykowe granie w gry jest w jaki\u015b spos\u00f3b powi\u0105zane z jako\u015bci\u0105 snu i funkcjonowaniem w ci\u0105gu dnia.<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W tego rodzaju badaniach u\u017cywa si\u0119 kwestionariuszy, &nbsp;kt\u00f3rych opracowanie zajmuje cz\u0119sto wiele miesi\u0119cy, a ca\u0142a procedura pe\u0142na jest statystyki, bada\u0144 pilota\u017cowych i innych restrykcji oraz nakaz\u00f3w. Dzi\u0119ki temu wiemy co i w jaki spos\u00f3b mierz\u0105. We wspomnianym badaniu u\u017cyto dw\u00f3ch narz\u0119dzi: <em>Epworth Sleepiness Scale<\/em> oraz <em>Pittsburgh Sleep Quality Index<\/em>, pierwszy mierzy senno\u015b\u0107 w ci\u0105gu dnia, drugi jako\u015b\u0107 snu. Uzyskane przez nich dane sugeruj\u0105, \u017ce granie w gry niekoniecznie pogarsza jako\u015b\u0107 snu, a nawet mo\u017ce korzystnie wp\u0142ywa\u0107 na funkcjonowanie w ci\u0105gu dnia. Autorzy podkre\u015blaj\u0105, \u017ce nale\u017cy ponownie rozwa\u017cy\u0107 relacj\u0119 pomi\u0119dzy grami wideo a zdrowiem, maj\u0105c na uwadze mo\u017cliwe zmienne, kt\u00f3re moduluj\u0105 t\u0119 relacj\u0119.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Co mo\u017cemy zrobi\u0107 z wiedz\u0105 pozyskan\u0105 z kwestionariuszy?<strong> Samo wsp\u00f3\u0142wyst\u0119powanie pewnych zjawisk nie m\u00f3wi nam o przyczynie i skutku<\/strong>, ale daje podstawy, aby pr\u00f3bowa\u0107 t\u0119 potencjaln\u0105 zale\u017cno\u015b\u0107 zbada\u0107 w kolejnych projektach badawczych. <strong>Zdarza si\u0119, \u017ce pewien czynnik mo\u017ce oddzia\u0142ywa\u0107 na wsp\u00f3\u0142wyst\u0119powanie pewnych zmiennych ze sob\u0105<\/strong>, dzi\u0119ki czemu mo\u017cemy budowa\u0107 modele teoretyczne, kt\u00f3re pos\u0142u\u017c\u0105 do przewidywania pewnych zjawisk \u2013 ale to ju\u017c zbyt z\u0142o\u017cone metodologiczne kwestie, tym Was zanudza\u0107 nie b\u0119d\u0119.<\/p>\n<h4>Wywiady i inne metody jako\u015bciowe<\/h4>\n<figure id=\"attachment_52174\" aria-describedby=\"caption-attachment-52174\" style=\"width: 1125px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-52174\" src=\"https:\/\/grajmerki.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/pexels-photo-6953672-1.jpeg\" alt=\"\" width=\"1125\" height=\"750\"><figcaption id=\"caption-attachment-52174\" class=\"wp-caption-text\">\u017ar\u00f3d\u0142o: Pexels<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">Poprzednie badanie mia\u0142o charakter ilo\u015bciowy, tj. skupia\u0142o si\u0119 na wynikach uzyskanych z du\u017cej pr\u00f3by. M\u00f3wi\u0105c bardziej po ludzku <strong>w badaniach ilo\u015bciowych bada si\u0119 jak najwi\u0119cej os\u00f3b<\/strong> i szuka si\u0119, na przyk\u0142ad, korelacji pomi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi wynikami.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Badanie mo\u017ce mie\u0107 te\u017c charakter jako\u015bciowy<\/strong>, gdzie bada si\u0119 mniejsz\u0105 pr\u00f3bk\u0119, ale stara si\u0119 lepiej zrozumie\u0107 dane do\u015bwiadczenie, uzyska\u0107 dane, kt\u00f3re s\u0105 bardziej pog\u0142\u0119bione. Cz\u0119sto tego rodzaju <strong>dane uzyskuje si\u0119 poprzez wywiad<\/strong>. Przyk\u0142adowo <strong>elementem procesu badawczego w pracy Leonhardt i Over\u00e5 (2021) by\u0142y wywiady z u\u017cyciem grup fokusowych.<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Za spraw\u0105 wywiad\u00f3w <strong>badacze odkryli, \u017ce ch\u0142opcy nie czuj\u0105, aby media spo\u0142eczno\u015bciowe by\u0142y dla nich spo\u0142ecznie a\u017c tak wa\u017cne jak s\u0105 gry wideo.<\/strong> Maj\u0105 te\u017c poczucie, \u017ce jest wi\u0119ksze przyzwolenie dla ich grania, poniewa\u017c <strong>gry traktowane s\u0105 jako typowo ch\u0142opi\u0119cy spos\u00f3b sp\u0119dzania wolnego czasu. <\/strong>Badacze podkre\u015blaj\u0105, \u017ce r\u00f3\u017cnice p\u0142ciowe zwi\u0105zane z graniem w gry nie s\u0105 same w sobie problemem, poniewa\u017c mog\u0105 wynika\u0107 z motywacji i zainteresowa\u0144, kt\u00f3re s\u0105 typowe dla danej p\u0142ci. Podkre\u015blaj\u0105 natomiast, \u017ce <strong>dziewcz\u0119ta czuj\u0105, \u017ce s\u0105 mniej zach\u0119cane, w por\u00f3wnaniu do ch\u0142opc\u00f3w, do grania w gry.<\/strong> Sugeruj\u0105 te\u017c, \u017ce bariery z dost\u0119pem do gier z powodu p\u0142ci powinny by\u0107 przedmiotem dla dalszych bada\u0144.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Z perspektywy gamedevu tego rodzaju badania maj\u0105 szczeg\u00f3lne znaczenie.<\/strong> Dzi\u0119ki nim tw\u00f3rcy gier b\u0119d\u0105 wiedzie\u0107, czy k\u0142adzenie nacisku na stworzenie bardziej wiarygodnych postaci przyczyni si\u0119 do emocjonalnego zaanga\u017cowania gracza w to, co si\u0119 dzieje na ekranie. Dowiedz\u0105 si\u0119 te\u017c, do jakiego stopnia wed\u0142ug graczy minimalistyczny interfejs pomaga w uzyskaniu efektu immersji. Dla psycholog\u00f3w istotne mo\u017ce by\u0107 to, czy do\u015bwiadczenie grania w gr\u0119 zmieni\u0142o na przyk\u0142ad postawy wobec konkretnej grupy os\u00f3b, sta\u0142o si\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142em motywacji do dzia\u0142ania czy, tak jak to by\u0142o w opisanym powy\u017cej badaniu, konkretna grupa os\u00f3b odczuwa pewne blokady zwi\u0105zane z zaanga\u017cowaniem si\u0119 w gry.<\/p>\n<h4 style=\"text-align: justify;\">Obserwacja zachowa\u0144 graczy w \u015brodowisku gry<\/h4>\n<p style=\"text-align: justify;\">Na koniec stereotypowe zachowanie ka\u017cdego reprezentanta szkie\u0142ka i oka, czyli <strong>obserwacja<\/strong>. Okej, ale jak mo\u017cna obserwacyjnie bada\u0107 gry? Znowu \u2013 na r\u00f3\u017cne sposoby, ale we\u017amy sobie jeden przypadek, kt\u00f3ry mo\u017cna by\u0142o monitorowa\u0107 ze szczeg\u00f3lnym zainteresowaniem. <strong>S\u0142yszeli\u015bcie o Corrupted Blood Incident w <em>World of Warcraft<\/em>?<\/strong><\/p>\n<figure id=\"attachment_52063\" aria-describedby=\"caption-attachment-52063\" style=\"width: 720px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-52063 size-full\" src=\"https:\/\/grajmerki.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/84944750.jpg\" alt=\"\" width=\"720\" height=\"405\"><figcaption id=\"caption-attachment-52063\" class=\"wp-caption-text\">\u0179r\u00f3d\u0142o: cbc.ca<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Wyobra\u017cenie sobie pandemii po do\u015bwiadczeniach z ostatnich lat nie sprawia nam dzisiaj problemu<\/strong>, analiza tego, jak zachowywali si\u0119 ludzie w czasach COVID-19, przynios\u0142a wiele ciekawych wniosk\u00f3w na temat izolacji spo\u0142ecznej, przestrzegania zaostrzonych przepis\u00f3w czy wiary (lub nie) w szczepienia. <strong>To teraz wyobra\u017acie sobie pandemi\u0119, ale w \u015bwiecie MMO.<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Corrupted Blood Incident<\/strong> (zob. np. <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1136\/medhum-2012-010299\">Oultram, 2013<\/a>) mia\u0142 zwi\u0105zek z \u00f3wcze\u015bnie nowo dodanym regionem Zul&#8217;Gurub. Boss tego regionu, <strong>Hakkar the Soulflayer, rzuca\u0142 debuff Corrupted Blood na graczy bior\u0105cych udzia\u0142 w raidzie.<\/strong> Ci z kolei <strong>zara\u017cali debuffem<\/strong> innych graczy, kt\u00f3rzy si\u0119 zbli\u017cyli. Za\u0142o\u017cenie by\u0142o takie, \u017ce debuff sko\u0144czy si\u0119 po 10 sekundach lub po pokonaniu Hakkara. Jednak niekt\u00f3rzy gracze nie byli tego \u015bwiadomi. <strong>Spanikowali i korzystaj\u0105c z opcji szybkiej podr\u00f3\u017cy, przetransportowali si\u0119 do miejsc pe\u0142nych innych graczy.<\/strong> Jak my\u015blicie, co si\u0119 sta\u0142o dalej?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Problem by\u0142 jeszcze jeden. <strong>Pety graczy te\u017c mog\u0142y zosta\u0107 zaka\u017cone <\/strong>przez Corrupted Blood. Kiedy aktywowali po walce swoje pety, okaza\u0142o si\u0119, \u017ce deweloperzy nie wzi\u0119li tego pod uwag\u0119. Debuff by\u0142 nadal aktywny. Gdy po wygranym raidzie gracze przenosili si\u0119 do miast, aby naprawi\u0107 swoje uszkodzone EQ, <strong>po ponownej aktywacji swoich pet\u00f3w te zara\u017ca\u0142y nie tylko graczy, ale te\u017c NPC-\u00f3w, kt\u00f3rzy stali si\u0119 bezobjawowymi nosicielami<\/strong>. Debuff co dwie sekundy zabiera\u0142 od 263 do 317 punkt\u00f3w HP, co dla graczy o przeci\u0119tnym poziomie do\u015bwiadczenia wi\u0105za\u0142o si\u0119 ze \u015bmierci\u0105.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tym, jak gracze zachowywali si\u0119 w trakcie Corrupted Blood Incident, kt\u00f3ry mia\u0142 miejsce w 2005 roku, <strong>zainteresowali si\u0119 epidemiolodzy, kt\u00f3rzy zg\u0142osili si\u0119 do samego Blizzarda o mo\u017cliwo\u015b\u0107 skorzystania z danych na temat aktywno\u015bci graczy.<\/strong> Blizzard nie mia\u0142 si\u0119 czym podzieli\u0107, niemniej, ca\u0142e wydarzenie zacz\u0119\u0142o by\u0107 postrzegane jako eksploracja dla modelu zachowa\u0144 si\u0119 os\u00f3b w trakcie epidemii. <strong>Rola pet\u00f3w by\u0142a por\u00f3wnywana do rozprzestrzeniania si\u0119 ptasiej grypy przez kaczki<\/strong>, kt\u00f3re przechodzi\u0142y j\u0105 bezobjawowo. <strong>Wykorzystanie mechaniki szybkiej podr\u00f3\u017cy przywodzi\u0142o na my\u015bl rozprzestrzenianie si\u0119 choroby SARS poprzez podr\u00f3\u017ce powietrzne.<\/strong> Oczywi\u015bcie by\u0142o sporo g\u0142os\u00f3w przeciwnych i krytycznych, je\u015bli chodzi o pomys\u0142 traktowania tego wydarzenia jako faktycznego modelu, sk\u0105din\u0105d s\u0142usznych. Nie mniej nie mo\u017cna odm\u00f3wi\u0107 temu wydarzeniu naukowej warto\u015bci.<\/p>\n<h3>Klasa: badacz gier z debuffem przed updatem<\/h3>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Oczywi\u015bcie jest to tylko niewielki fragment ca\u0142ej problematyki i tego, jak bada si\u0119 gry.<\/strong> Chcia\u0142em na kilku przyk\u0142adach pokaza\u0107, jak mo\u017cna to robi\u0107 i co zdarza si\u0119 nietypowego w takich projektach. Mo\u017cna odnie\u015b\u0107 wra\u017cenie, \u017ce przecz\u0119 sam sobie, pisz\u0105c najpierw, \u017ce gry nie s\u0105 traktowane powa\u017cnie w nauce, a potem pisz\u0105c o tych przypadkach powy\u017cej. Maj\u0105c jednak na uwadze, jak du\u017ca jest dysproporcja (szczeg\u00f3lnie w Polsce) pomi\u0119dzy osobami, kt\u00f3re anga\u017cuj\u0105 si\u0119 w badanie gier, a tymi, kt\u00f3re tego nie robi\u0105, trudno nie mie\u0107 wra\u017cenia, \u017ce <strong>gry to nadal pewien naukowy margines.<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Ale, jak ju\u017c pisa\u0142em, sytuacja powoli si\u0119 zmienia.<\/strong> Coraz wi\u0119cej naukowc\u00f3w prezentuje swoje pomys\u0142y i projekty na konferencjach, w kt\u00f3rych wiod\u0105c\u0105 rol\u0119 ma problematyka gier. Ich wk\u0142ad ju\u017c teraz jest znacz\u0105cy, poniewa\u017c przyczyniaj\u0105 si\u0119 do rozstrzygania takich dylemat\u00f3w jak to czy <span style=\"color: #674ea7;\"><strong><a style=\"color: #674ea7;\" href=\"https:\/\/grajmerki.pl\/wplyw-gier-na-psychike\/?fbclid=IwAR3MyWW_0sWUk4EDi_D4Rrx6uCAvwVLhAUXgWAd3cVBquK2hLqvPDNl7KqY\">brutalne gry powoduj\u0105 u graczy agresj\u0119.<\/a><\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">By\u0107 mo\u017ce pewne <strong>pokolenie graczy doros\u0142o i chce przeciera\u0107 aktywnie szlaki dla games studies w Polsce.<\/strong> Mo\u017ce jedn\u0105 z takich os\u00f3b w przysz\u0142o\u015bci b\u0119dziesz i Ty, czytelniczko\/czytelniku. Do zobaczenia przy nast\u0119pnym tek\u015bcie!<\/p>\n<h4 style=\"text-align: justify;\">Bibliografia<strong>&nbsp;<\/strong><\/h4>\n<p style=\"text-align: justify;\">Jakubowska, N., Dobrowolski, P., Rutkowska, N., Skorko, M., My\u015bliwiec, M., Michalak, J., Brzezicka, A. (2021). The role of individual differences in attentional blink phenomenon and real-time-strategy game proficiency. <em>Heliyon<\/em>, <em>7,<\/em> e06724.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Oultram, S. (2013). Virtual plagues and real-world pandemics: reflecting on the potential for online computer role-playing games to inform real world epidemic research. <em>Medical Humanities<\/em>, <em>39<\/em>, 115-118.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">de Rosa, O., Conte, F., D&#8217;Onofrio, P., Malloggi, S., Alterio, A., Rescott, M. L., Giganti, F., Ficca, G. (2023). Habitual videogame playing does not compromise subjective sleep quality and is associated with improved daytime functioning. <em>Brain sciences<\/em>, <em>13<\/em>, 279.<\/p>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Z badaniem gier wideo jest jeden zasadniczy problem \u2013 nieszczeg\u00f3lnie traktuje si\u0119 je w \u015brodowisku akademickim jako powa\u017cny obszar bada\u0144. Przyczynia\u0107 si\u0119 do tego mog\u0105 r\u00f3\u017cne czynniki.<\/p>\n","protected":false},"author":38,"featured_media":52171,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[36,4],"tags":[],"class_list":["post-52057","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-artykul","category-publicystyka"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/grajmerkitest.stronaob.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/52057","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/grajmerkitest.stronaob.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/grajmerkitest.stronaob.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/grajmerkitest.stronaob.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/38"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/grajmerkitest.stronaob.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=52057"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/grajmerkitest.stronaob.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/52057\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/grajmerkitest.stronaob.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=52057"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/grajmerkitest.stronaob.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=52057"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/grajmerkitest.stronaob.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=52057"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}